Trots!
Mariëlle Boersen • 27 juni 2019
Voor een rollenspel vroeg een deelneemster me een typische alfaman te spelen: dominant, zelfverzekerd, ongeïnteresseerd en daar bovenop gefrustreerd, want hij was gepasseerd. Ze moest met hem samenwerken, maar werd de hele tijd door hem figuurlijk in een hoek gezet als incapabel. Ze kon niet tegen hem op en wist niet wat ze moest doen.
In gedachten flitsten beelden door me heen. Dat type kende ik wel. Nu wilde ik niet mijn eigen frustraties en vooroordelen een rol laten spelen, ik wilde het graag zuiver houden en bovendien haar helpen. Ik ging er dus even goed voor zitten.
In rollenspelen is een van de factoren het goed inschatten van wat je tegenspeler nodig heeft en ook wat die persoon aankan. Je wilt de lat iets hoger leggen, maar wel haalbaar. Hoe hoog legde ik hier de lat? In haar geval: vrij hoog.
Ik zette een vreselijk type neer dat haar denigrerend benaderde als in 'jij onnozel klein vrouwtje'. En op zo'n moment gebeurt er iets bijzonders bij mij binnen, als trainingsactrice. Er ontstaat een gesplitstheid.
Terwijl ik volledig losga in mijn rol, bewaak ik dat dit nog past in de gegeven rol en situatie, voel ik plaatsvervangende schaamte dat iemand zo tekeer kan gaan, krijg ik medelijden met mijn tegenspeelster, voel haar innerlijke strijd om hier goed op te reageren, en ondertussen ben ik aan het bewaken of het nog haalbaar is voor haar, houd ik in de gaten of het nog binnen de trainingsdoelen past, bewaak ik de tijd, let ik op de energie van de groep en ben ik er stiekem trots op dat ik zo'n rol, die zo ver van me afstaat, weet weer te geven.
Tussendoor gaf ik haar ook nog, als mezelf, aanwijzingen als: ga rechter zitten, gebruik je stem en kijk me aan. En toen ik haar in mijn rol heel hard behandelde, vroeg ik haar, als mezelf, wat ze hiervan vond. Ze voelde zich klein en niet eerlijk behandeld, ze was in wezen woest. "Doe daar dan iets mee' gaf ik aan. En daar ging ze. Oprecht in haar verontwaardiging, stevig en overtuigend, en vanuit een enorme innerlijke kracht gaf ze weerwoord, geweldig! Zo mooi om te ervaren!
Nu zijn trainingen vaak eenmalig en hoor ik niet altijd wat er daarna gebeurt. Dit keer was er een vervolgtraining waarbij ik haar weer tegenkwam. Voorafgaand aan deze tweede training kwam ze naar me toe:
'Ik heb het gedaan!'
'Wat?'
'Het gesprek gevoerd.'
'En?' vroeg ik verwachtingsvol.
Vol trots stak ze twee duimen de lucht in en gaf me een stralende lach.
'Fantastisch' riep ik uit.
'En weet je...?'
Ik keek haar vragend aan.
'Ik heb het daarna nog een keer gedaan!' Als twee blije apinnen keken we elkaar aan.
Het is zo fijn als je iemand kan helpen zich verder te ontwikkelen, zodanig dat het leven een stukje makkelijker wordt. Deze vrouw was duidelijk gegroeid in haar zelfvertrouwen, ze had een hindernis overwonnen en kon daarna verder. Ik was zo trots op haar.
En ook zo fijn dat iemand de moeite neemt om terug te geven dat je geholpen hebt.
Wat is dit toch een mooi beroep!
Elk kind heeft dezelfde vijf basisbehoeften. Als hier niet aan wordt voldaan, past een kind zich aan om de situatie zo goed mogelijk te doorstaan. Zo ontstaan er een onbewuste adaptieve overlevingsstijlen die als kind functioneel waren, maar die je als volwassene kunnen belemmeren. We onderscheiden de volgende tekorten in basisbehoeften en de daarbij behorende overlevingsstijlen: Verbinding: Je raakt het contact met je lichaam en emoties kwijt, waardoor het moeilijk wordt om relaties aan te gaan. A fstemming: Je negeert je eigen behoeften of weet niet goed wat je nodig hebt. Vertrouwen: Je hebt moeite met vertrouwen en afhankelijkheid, waardoor je het lastig vindt hulp te vragen of steun te ontvangen. Autonomie: Grenzen aangeven voelt bedreigend, je durft geen nee te zeggen of je mening te uiten zonder schuld of angst. Liefde-seksualiteit: Je hebt moeite met het openen van je hart en het aangaan van liefdevolle, vitale relaties. Het NeuroAffective Relational Model (NARM) kijkt functioneel naar het verleden: alleen wanneer oude pijn het heden belemmert, wordt dit onderzocht. Zo ontstaat ruimte voor herstel en groei, zonder te blijven hangen in het verleden. In een sessie word je uitgenodigd om een actuele situatie te onderzoeken waarin je vastloop t . Samen onderzoeken w e wat je lichamelijk en emotioneel ervaart—misschien voel je spanning in je buik of een terugtrekkende beweging. De kunst is deze gevoelens te erkennen zonder oordeel , maar mild en met aandacht. Zo kun je ontdekken welke oude overlevingsstrategie zich nu aandient (bijvoorbeeld: jezelf afsluiten om pijn te vermijden). Door in het moment stil te staan bij wat je werkelijk nodig hebt, ontstaat meer helderheid. H et helpt om dan een kleine stap te zetten, zoals het benoemen van je behoefte aan verbinding, en te ervaren dat het veilig is dit uit te spreken. Zo word en in een sessie niet alleen patronen inzichtelijk gemaakt, maar wordt er ook ruimte gecreëerd om vanuit het nu te kiezen voor meer authenticiteit en contact, voor heling en groei. Bron en boekentip: Ontwikkelingstrauma helen, Laurence Heller
Soms is het moeilijk onder woorden te brengen waar je mee zit. Of je wilt niet herbeleven wat je zo geraakt heeft. Of je zit met trauma's uit een periode waarin je nog geen taal had. Dan is het fijn om een verwerkingsmethode te hebben die met het pre-verbale en pre-cognitieve deel van je hersenen werkt. Brainspotting werkt met dit onderbewuste deel van je brein om trauma's en andere diepgewortelde blokkades te verwerken en te helen. Brainspotting is een hersengebaseerde therapie die door dr. David Grand, trauma-expert, is ontwikkeld vanuit EMDR. Door middel van bepaalde oogposities wordt er verbinding gemaakt met het brein en het lichaam. Het klinkt misschien vreemd, maar door te kijken naar het puntje van een aanwijsstok, komen er processen op gang die helpen bij de verwerking van oud zeer en trauma's. Traumatische ervaringen zijn ervaringen die op dat moment niet verwerkt konden worden en die als het ware in een soort capsule in het brein bewaard worden om op een later moment te verwerken. Bij brainspotting kun je door de oogposities toegang krijgen tot die capsules. De verwerking is op onbewust niveau, gaat vaak in golven en kan bestaan uit tranen, boosheid, oogbewegingen, schokkerige bewegingen, een misselijk gevoel, gapen, etc. Hoe de verwerking zich uit, verschilt per persoon en per keer. De verwerking gaat na een sessie vaak nog door. Het mooie is dat we het niet hoeven te begrijpen en het niet kunnen sturen. Het limbische systeem neemt het van ons over en verwerkt alsnog wat vroeger niet verwerkt kon worden. De laatste jaren wordt er steeds meer onderzoek naar deze methode gedaan en komt er steeds meer erkenning voor. Mocht je interesse hebben een brainspotting sessie te ondergaan, laat het me weten.