Gevoelens op de werkvloer
Mariëlle Boersen • 20 juni 2019
Mag je op de werkvloer aangeven dat iets je geraakt heeft? De een vindt van niet, een professionele houding kent geen zwakte. Een ander vindt het juist een kracht.
Bij het geven van feedback is het uiten van wat je voelt een vast onderdeel. Na vaststellen van de situatie waar het over gaat, is de volgende stap dat je aangeeft wat jouw gevoel daarbij was: je baalde ervan, voelde je in je hemd staan, niet serieus genomen, etc. Dit aangeven, vinden veel mensen nog niet zo makkelijk.
Wat is het dat we het soms zo moeilijk vinden te zeggen wat we voelen in een werkomgeving? We hebben onze gevoelens toch niet thuis gelaten om in een harnas van onverschillige zakelijkheid te stappen? Ik word ingehuurd om rollenspellen te spelen die lijken op de werkelijkheid, maar het lijkt of toneelspel de dagelijkse praktijk is van veel mensen.
Bij een training leiding geven wilde laatst een deelneemster een casus oefenen waarin zij haar waardering zou uiten voor een gefrustreerde werknemer die wilde vertrekken. Ze wilde niet dat hij wegging, maar het lukte haar niet te zeggen dat het haar speet dat hij zo gefrustreerd was geraakt, dat ze het jammer vond dat ze hem niet eerder en beter bij had gestaan, dat het haar persoonlijk verdriet deed, dat ze hem zou missen en dat ze hem nodig had. Ze gaf aan dat ze geen gevoelens kon uiten op de werkvloer.
Toen ik voordeed hoe ze haar waardering kon uiten, met mijn hand op mijn hart en vol oprechte lof en dankbaarheid voor deze medewerker, reageerde ze: 'Ja, zo bedoel ik het precies.' Ze zag in hoe waardevol dit was, hoe echt dit aanvoelde en dat dit mogelijk zou kunnen helpen deze medewerker te behouden omdat die het fijn zou vinden zich gewaardeerd te weten en oprecht vanuit het hart aangesproken te worden. Het zelf oefenen was voor haar echter nog een stap te ver, laat staan de praktijk. Jammer.
Deze vrouw werkte in een zakelijke omgeving, met veel mannen, ze gaf aan dat het daar minder gebruikelijk is. Maar ook in de kinderopvang, een omgeving waar met name vrouwen werken, kom ik vaak tegen dat medewerkers het nog niet zo makkelijk vinden aan te geven wat ze werkelijk voelen (boosheid, frustratie, onzekerheid). Alsof het een zwaktebod is om uit te spreken wat je gevoel aangeeft. Alsof je alleen maar blij en succesvol mag zijn.
Hoe mooi zou het zijn als we niet langer doen alsof we gevoelloze robots zijn, die kil en efficiënt hun werk doen, maar mensen van vlees en bloed, met een kloppend hart dat wel eens pijn doet.
Elk kind heeft dezelfde vijf basisbehoeften. Als hier niet aan wordt voldaan, past een kind zich aan om de situatie zo goed mogelijk te doorstaan. Zo ontstaan er een onbewuste adaptieve overlevingsstijlen die als kind functioneel waren, maar die je als volwassene kunnen belemmeren. We onderscheiden de volgende tekorten in basisbehoeften en de daarbij behorende overlevingsstijlen: Verbinding: Je raakt het contact met je lichaam en emoties kwijt, waardoor het moeilijk wordt om relaties aan te gaan. A fstemming: Je negeert je eigen behoeften of weet niet goed wat je nodig hebt. Vertrouwen: Je hebt moeite met vertrouwen en afhankelijkheid, waardoor je het lastig vindt hulp te vragen of steun te ontvangen. Autonomie: Grenzen aangeven voelt bedreigend, je durft geen nee te zeggen of je mening te uiten zonder schuld of angst. Liefde-seksualiteit: Je hebt moeite met het openen van je hart en het aangaan van liefdevolle, vitale relaties. Het NeuroAffective Relational Model (NARM) kijkt functioneel naar het verleden: alleen wanneer oude pijn het heden belemmert, wordt dit onderzocht. Zo ontstaat ruimte voor herstel en groei, zonder te blijven hangen in het verleden. In een sessie word je uitgenodigd om een actuele situatie te onderzoeken waarin je vastloop t . Samen onderzoeken w e wat je lichamelijk en emotioneel ervaart—misschien voel je spanning in je buik of een terugtrekkende beweging. De kunst is deze gevoelens te erkennen zonder oordeel , maar mild en met aandacht. Zo kun je ontdekken welke oude overlevingsstrategie zich nu aandient (bijvoorbeeld: jezelf afsluiten om pijn te vermijden). Door in het moment stil te staan bij wat je werkelijk nodig hebt, ontstaat meer helderheid. H et helpt om dan een kleine stap te zetten, zoals het benoemen van je behoefte aan verbinding, en te ervaren dat het veilig is dit uit te spreken. Zo word en in een sessie niet alleen patronen inzichtelijk gemaakt, maar wordt er ook ruimte gecreëerd om vanuit het nu te kiezen voor meer authenticiteit en contact, voor heling en groei. Bron en boekentip: Ontwikkelingstrauma helen, Laurence Heller
Soms is het moeilijk onder woorden te brengen waar je mee zit. Of je wilt niet herbeleven wat je zo geraakt heeft. Of je zit met trauma's uit een periode waarin je nog geen taal had. Dan is het fijn om een verwerkingsmethode te hebben die met het pre-verbale en pre-cognitieve deel van je hersenen werkt. Brainspotting werkt met dit onderbewuste deel van je brein om trauma's en andere diepgewortelde blokkades te verwerken en te helen. Brainspotting is een hersengebaseerde therapie die door dr. David Grand, trauma-expert, is ontwikkeld vanuit EMDR. Door middel van bepaalde oogposities wordt er verbinding gemaakt met het brein en het lichaam. Het klinkt misschien vreemd, maar door te kijken naar het puntje van een aanwijsstok, komen er processen op gang die helpen bij de verwerking van oud zeer en trauma's. Traumatische ervaringen zijn ervaringen die op dat moment niet verwerkt konden worden en die als het ware in een soort capsule in het brein bewaard worden om op een later moment te verwerken. Bij brainspotting kun je door de oogposities toegang krijgen tot die capsules. De verwerking is op onbewust niveau, gaat vaak in golven en kan bestaan uit tranen, boosheid, oogbewegingen, schokkerige bewegingen, een misselijk gevoel, gapen, etc. Hoe de verwerking zich uit, verschilt per persoon en per keer. De verwerking gaat na een sessie vaak nog door. Het mooie is dat we het niet hoeven te begrijpen en het niet kunnen sturen. Het limbische systeem neemt het van ons over en verwerkt alsnog wat vroeger niet verwerkt kon worden. De laatste jaren wordt er steeds meer onderzoek naar deze methode gedaan en komt er steeds meer erkenning voor. Mocht je interesse hebben een brainspotting sessie te ondergaan, laat het me weten.