Niet goed genoeg
Mariëlle Boersen • 4 juli 2019
Volgens Elaine Aron (De kracht van zelfwaardering) hebben we allemaal een ondergewaardeerd ik in ons.
Door je te vergelijken met anderen kun je altijd wel iets vinden waarin je minder bent, je bent namelijk niet dezelfde persoon. Maar let je ook op je eigen talenten en mooie eigenschappen? Of op datgene dat je verbindt met de ander?
Statusverschil is niet te vermijden. Zodra je twee mensen bij elkaar zet, is hier al sprake van. Het denken in status, ranking, is aangeboren. De neiging om elkaar aardig te vinden en te steunen, linking, is dat echter ook. Als je je beter over jezelf wilt voelen, helpt het balans tussen ranking en linking te vinden. Vaak betekent dit dat je meer naar linking, verbinding, moet zoeken.
Als je een lijstje maakt van mensen bij wie je je prettig of onprettig voelt, zul je bij die laatste groep ontdekken dat rangorde een rol speelt. Je kunt dan twee dingen doen:
1. positief naar deze mensen kijken en de verbinding zoeken. Zoek de overeenkomsten in plaats van de verschillen.
2. de prettige mensen opzoeken en de onprettige vermijden.
Er zijn volgens Aron zes belangrijke mechanismen om jezelf te beschermen tegen de schaamte die ontstaat door onderwaardering van jezelf. Vaak heb je deze zelfbeschermingen niet door:
1. bagatelliseren (je eigen bijdrage aan iets kleiner maken dan die is)
2. de schuld afschuiven (het ligt zogenaamd aan een ander, dan hoef je niet naar jezelf te kijken)
3. niet concurreren, (macht en status ontkennen en altijd zoeken naar verbinding en zo de rotste klusjes krijgen)
4. overpresteren (altijd aan het werk, maar jezelf nooit goed genoeg vinden)
5. jezelf groot maken (de beste auto, de leukste vakantie)
6. projecteren (je eigen tekortkomingen ontkennen en die ten onrechte bij anderen zien).
Je bewust zijn van deze beschermingen helpt je om jezelf niet ongemerkt minder te voelen.
Wat voor mij helpt, is om op de momenten dat ik mezelf minder voel (dan een ander), de vier vragen van Byron Katie erbij te halen: 1. Is het waar? 2. Is het echt waar? 3. Hoe reageer ik als ik deze gedachte heb? 4. Wie zou ik zijn zonder deze gedachte?
Zoals ik al vaker heb aangegeven: het is maar net hoe je naar de wereld kijkt, alles is perceptie en er zijn verschillende perspectieven mogelijk. Kies dat perspectief waar je je het prettigst bij voelt. Ben je goed genoeg? Ja. Er is slechts één unieke versie van jou. Daarmee ben je de beste versie van jezelf en dus zeker GOED GENOEG. Iedereen heeft weer andere talenten en valkuilen. Laten we kijken waar we elkaar kunnen vinden.
Of zit ik nu in zelfbescherming nummer 3?
Elk kind heeft dezelfde vijf basisbehoeften. Als hier niet aan wordt voldaan, past een kind zich aan om de situatie zo goed mogelijk te doorstaan. Zo ontstaan er een onbewuste adaptieve overlevingsstijlen die als kind functioneel waren, maar die je als volwassene kunnen belemmeren. We onderscheiden de volgende tekorten in basisbehoeften en de daarbij behorende overlevingsstijlen: Verbinding: Je raakt het contact met je lichaam en emoties kwijt, waardoor het moeilijk wordt om relaties aan te gaan. A fstemming: Je negeert je eigen behoeften of weet niet goed wat je nodig hebt. Vertrouwen: Je hebt moeite met vertrouwen en afhankelijkheid, waardoor je het lastig vindt hulp te vragen of steun te ontvangen. Autonomie: Grenzen aangeven voelt bedreigend, je durft geen nee te zeggen of je mening te uiten zonder schuld of angst. Liefde-seksualiteit: Je hebt moeite met het openen van je hart en het aangaan van liefdevolle, vitale relaties. Het NeuroAffective Relational Model (NARM) kijkt functioneel naar het verleden: alleen wanneer oude pijn het heden belemmert, wordt dit onderzocht. Zo ontstaat ruimte voor herstel en groei, zonder te blijven hangen in het verleden. In een sessie word je uitgenodigd om een actuele situatie te onderzoeken waarin je vastloop t . Samen onderzoeken w e wat je lichamelijk en emotioneel ervaart—misschien voel je spanning in je buik of een terugtrekkende beweging. De kunst is deze gevoelens te erkennen zonder oordeel , maar mild en met aandacht. Zo kun je ontdekken welke oude overlevingsstrategie zich nu aandient (bijvoorbeeld: jezelf afsluiten om pijn te vermijden). Door in het moment stil te staan bij wat je werkelijk nodig hebt, ontstaat meer helderheid. H et helpt om dan een kleine stap te zetten, zoals het benoemen van je behoefte aan verbinding, en te ervaren dat het veilig is dit uit te spreken. Zo word en in een sessie niet alleen patronen inzichtelijk gemaakt, maar wordt er ook ruimte gecreëerd om vanuit het nu te kiezen voor meer authenticiteit en contact, voor heling en groei. Bron en boekentip: Ontwikkelingstrauma helen, Laurence Heller
Soms is het moeilijk onder woorden te brengen waar je mee zit. Of je wilt niet herbeleven wat je zo geraakt heeft. Of je zit met trauma's uit een periode waarin je nog geen taal had. Dan is het fijn om een verwerkingsmethode te hebben die met het pre-verbale en pre-cognitieve deel van je hersenen werkt. Brainspotting werkt met dit onderbewuste deel van je brein om trauma's en andere diepgewortelde blokkades te verwerken en te helen. Brainspotting is een hersengebaseerde therapie die door dr. David Grand, trauma-expert, is ontwikkeld vanuit EMDR. Door middel van bepaalde oogposities wordt er verbinding gemaakt met het brein en het lichaam. Het klinkt misschien vreemd, maar door te kijken naar het puntje van een aanwijsstok, komen er processen op gang die helpen bij de verwerking van oud zeer en trauma's. Traumatische ervaringen zijn ervaringen die op dat moment niet verwerkt konden worden en die als het ware in een soort capsule in het brein bewaard worden om op een later moment te verwerken. Bij brainspotting kun je door de oogposities toegang krijgen tot die capsules. De verwerking is op onbewust niveau, gaat vaak in golven en kan bestaan uit tranen, boosheid, oogbewegingen, schokkerige bewegingen, een misselijk gevoel, gapen, etc. Hoe de verwerking zich uit, verschilt per persoon en per keer. De verwerking gaat na een sessie vaak nog door. Het mooie is dat we het niet hoeven te begrijpen en het niet kunnen sturen. Het limbische systeem neemt het van ons over en verwerkt alsnog wat vroeger niet verwerkt kon worden. De laatste jaren wordt er steeds meer onderzoek naar deze methode gedaan en komt er steeds meer erkenning voor. Mocht je interesse hebben een brainspotting sessie te ondergaan, laat het me weten.