Je lichaam spreekt
Mariëlle Boersen • 23 april 2021
Hoe vaak neem jij de tijd om naar jezelf te luisteren? En dan bedoel ik niet naar die eindeloze (pieker)gedachten in je hoofd.
Walking heads worden mensen wel eens genoemd, of talking heads. Alsof de rest van het lichaam er niet toe doet. Terwijl ons lijf 24 uur per dag voor ons aan het werk is. En al die tijd signalen uitzendt. Hele duidelijke signalen, als een buik die knort omdat je honger hebt, maar er is nog zoveel meer.
Non-verbale signalen die aan de buitenkant zichtbaar zijn, zowel bij jezelf als bij anderen, hebben veel te vertellen. Denk maar eens aan onrustig bewegende voeten, een achteruitdeinzen van het bovenlijf, een hand die haar achter een oor krult of armen die over elkaar gaan. Hele verhalen gaan hierachter schuil.
Maar ook de binnenkant van je lijf heeft veel te zeggen. Pijn in je schouder kan aangeven dat je te hard gesport hebt of een verkeerde werkhouding hebt achter je bureau. Zeker nu met het geïmproviseerde thuiswerken beginnen veel mensen her en der pijntjes te ontwikkelen. Het is belangrijk je hiervan bewust te zijn en een goede (werk)houding en (werk)plek voor jezelf te creëren en op tijd rustmomenten in te bouwen. Je lichaam vertelt je dit allemaal. Het is aan jou om hiernaar te luisteren.
Ook emoties hebben hun plek in je lijf. Door aandacht te geven aan wat zich bij je van binnen afspeelt, door er met je aandacht en adem naartoe te gaan, ontdek je dat je veel zaken nog helemaal niet verwerkt hebt. Je komt bijvoorbeeld moeilijk bij je hartgebied of je voelt een verkramping in je buik die je niet goed los durft te laten.
We slaan ervaringen op, zeker de pijnlijke, en we pantseren ons tegen mogelijk meer gevaar of pijn. We maken ons klein of juist groot, kijken omlaag of juist om ons heen. Onbewust zijn de verdedigingsmechanismen uit het verleden bij ons gaan horen en in ons lijf gaan zitten.
Ben jij je wel eens bewust van wat je lijf je wil vertellen of negeer je alles pijntjes en emoties tot ze zo groot worden dat ze je uitschakelen?
Elk kind heeft dezelfde vijf basisbehoeften. Als hier niet aan wordt voldaan, past een kind zich aan om de situatie zo goed mogelijk te doorstaan. Zo ontstaan er een onbewuste adaptieve overlevingsstijlen die als kind functioneel waren, maar die je als volwassene kunnen belemmeren. We onderscheiden de volgende tekorten in basisbehoeften en de daarbij behorende overlevingsstijlen: Verbinding: Je raakt het contact met je lichaam en emoties kwijt, waardoor het moeilijk wordt om relaties aan te gaan. A fstemming: Je negeert je eigen behoeften of weet niet goed wat je nodig hebt. Vertrouwen: Je hebt moeite met vertrouwen en afhankelijkheid, waardoor je het lastig vindt hulp te vragen of steun te ontvangen. Autonomie: Grenzen aangeven voelt bedreigend, je durft geen nee te zeggen of je mening te uiten zonder schuld of angst. Liefde-seksualiteit: Je hebt moeite met het openen van je hart en het aangaan van liefdevolle, vitale relaties. Het NeuroAffective Relational Model (NARM) kijkt functioneel naar het verleden: alleen wanneer oude pijn het heden belemmert, wordt dit onderzocht. Zo ontstaat ruimte voor herstel en groei, zonder te blijven hangen in het verleden. In een sessie word je uitgenodigd om een actuele situatie te onderzoeken waarin je vastloop t . Samen onderzoeken w e wat je lichamelijk en emotioneel ervaart—misschien voel je spanning in je buik of een terugtrekkende beweging. De kunst is deze gevoelens te erkennen zonder oordeel , maar mild en met aandacht. Zo kun je ontdekken welke oude overlevingsstrategie zich nu aandient (bijvoorbeeld: jezelf afsluiten om pijn te vermijden). Door in het moment stil te staan bij wat je werkelijk nodig hebt, ontstaat meer helderheid. H et helpt om dan een kleine stap te zetten, zoals het benoemen van je behoefte aan verbinding, en te ervaren dat het veilig is dit uit te spreken. Zo word en in een sessie niet alleen patronen inzichtelijk gemaakt, maar wordt er ook ruimte gecreëerd om vanuit het nu te kiezen voor meer authenticiteit en contact, voor heling en groei. Bron en boekentip: Ontwikkelingstrauma helen, Laurence Heller
Soms is het moeilijk onder woorden te brengen waar je mee zit. Of je wilt niet herbeleven wat je zo geraakt heeft. Of je zit met trauma's uit een periode waarin je nog geen taal had. Dan is het fijn om een verwerkingsmethode te hebben die met het pre-verbale en pre-cognitieve deel van je hersenen werkt. Brainspotting werkt met dit onderbewuste deel van je brein om trauma's en andere diepgewortelde blokkades te verwerken en te helen. Brainspotting is een hersengebaseerde therapie die door dr. David Grand, trauma-expert, is ontwikkeld vanuit EMDR. Door middel van bepaalde oogposities wordt er verbinding gemaakt met het brein en het lichaam. Het klinkt misschien vreemd, maar door te kijken naar het puntje van een aanwijsstok, komen er processen op gang die helpen bij de verwerking van oud zeer en trauma's. Traumatische ervaringen zijn ervaringen die op dat moment niet verwerkt konden worden en die als het ware in een soort capsule in het brein bewaard worden om op een later moment te verwerken. Bij brainspotting kun je door de oogposities toegang krijgen tot die capsules. De verwerking is op onbewust niveau, gaat vaak in golven en kan bestaan uit tranen, boosheid, oogbewegingen, schokkerige bewegingen, een misselijk gevoel, gapen, etc. Hoe de verwerking zich uit, verschilt per persoon en per keer. De verwerking gaat na een sessie vaak nog door. Het mooie is dat we het niet hoeven te begrijpen en het niet kunnen sturen. Het limbische systeem neemt het van ons over en verwerkt alsnog wat vroeger niet verwerkt kon worden. De laatste jaren wordt er steeds meer onderzoek naar deze methode gedaan en komt er steeds meer erkenning voor. Mocht je interesse hebben een brainspotting sessie te ondergaan, laat het me weten.