Ze kunnen ook helemaal niets!
Mariëlle Boersen • 17 januari 2021
Bij trainingsacteren moet ik veelvuldig moeilijke collega's spelen: een medewerker die er de kantjes vanaf loopt, een manager die dominant gedrag vertoont, een collega die maar niet levert en met allerlei smoesjes komt, etc.
Verwachtingen die we van anderen hebben, worden niet altijd waargemaakt. Wat jij normaal vindt, daar blijkt een ander soms heel anders over te denken. 'Ja maar, het is toch asociaal om niet op tijd te zijn.' 'Je doet toch wat je afgesproken hebt.' 'Hij neemt niet eens de moeite goedemorgen te zeggen.' We staan al gauw klaar met onze kritiek en oordelen.
Waarom raakt het gedrag van anderen ons zo?
We worden geconfronteerd met onszelf, met onze eigen normen en waarden. Zo kun jij als motto in het leven mee hebben gekregen 'afspraak is afspraak' of 'je doet wat je gevraagd wordt'. Terwijl de ander mee heeft gekregen 'het maakt niet uit hoe je het doet, linksom of rechtsom, als je het maar een keer doet. Het gaat om het uiteindelijke resultaat.' Waar de een gaat voor het op tijd zijn, gaat de ander voor kwaliteit. Vindt de een het belangrijk dat alles in harmonie besloten wordt, wil de ander snel spijkers met koppen slaan.
Om je minder te laten meeslepen door je emoties bij verschillend gedrag, helpt het om te kijken naar de intentie die de ander er mogelijk mee heeft. Niemand, uitzonderingen daargelaten, staat 's ochtends op met de bedoeling de boel eens flink te saboteren. De meeste mensen hebben goede intenties en willen goed werk leveren. Binnen ieders capaciteiten.
Ook als de situatie al uit de hand aan het lopen is en je boos tegenover elkaar staat, helpt het om (na in eerste instantie de boosheid te erkennen) na te gaan waar de boosheid vandaan komt, wat hierachter zit. Mensen hebben vaak hetzelfde einddoel voor ogen, maar bewandelen een iets andere weg.
Wat ook helpt is om je te beseffen dat je de ander niet hoeft te veranderen. Je hoeft slechts aan te geven waar jij last van hebt. "Ik snap dat jij het belangrijk vindt om alles zorgvuldig te controleren, dat waardeer ik ook, maar ik moet het overzicht nu echt hebben, al is het niet 100 % volledig. Ik kan anders niet verder.' Open, duidelijk, met respect.
Transactionele Analyse onderscheidt de volgende persoonlijke drivers of werkstijlen: wees sterk, doe je best, maak voort, wees perfect en doe anderen een plezier. Welke herken jij bij jezelf? En kom je hiermee weleens in conflict met (de drivers) van een ander? Schiet niet direct in de stress, in de verdediging of in de aanval, maar wees nieuwsgierig naar de achtergrond en diversiteit in 'de wondere wereld van mensen'.
Elk kind heeft dezelfde vijf basisbehoeften. Als hier niet aan wordt voldaan, past een kind zich aan om de situatie zo goed mogelijk te doorstaan. Zo ontstaan er een onbewuste adaptieve overlevingsstijlen die als kind functioneel waren, maar die je als volwassene kunnen belemmeren. We onderscheiden de volgende tekorten in basisbehoeften en de daarbij behorende overlevingsstijlen: Verbinding: Je raakt het contact met je lichaam en emoties kwijt, waardoor het moeilijk wordt om relaties aan te gaan. A fstemming: Je negeert je eigen behoeften of weet niet goed wat je nodig hebt. Vertrouwen: Je hebt moeite met vertrouwen en afhankelijkheid, waardoor je het lastig vindt hulp te vragen of steun te ontvangen. Autonomie: Grenzen aangeven voelt bedreigend, je durft geen nee te zeggen of je mening te uiten zonder schuld of angst. Liefde-seksualiteit: Je hebt moeite met het openen van je hart en het aangaan van liefdevolle, vitale relaties. Het NeuroAffective Relational Model (NARM) kijkt functioneel naar het verleden: alleen wanneer oude pijn het heden belemmert, wordt dit onderzocht. Zo ontstaat ruimte voor herstel en groei, zonder te blijven hangen in het verleden. In een sessie word je uitgenodigd om een actuele situatie te onderzoeken waarin je vastloop t . Samen onderzoeken w e wat je lichamelijk en emotioneel ervaart—misschien voel je spanning in je buik of een terugtrekkende beweging. De kunst is deze gevoelens te erkennen zonder oordeel , maar mild en met aandacht. Zo kun je ontdekken welke oude overlevingsstrategie zich nu aandient (bijvoorbeeld: jezelf afsluiten om pijn te vermijden). Door in het moment stil te staan bij wat je werkelijk nodig hebt, ontstaat meer helderheid. H et helpt om dan een kleine stap te zetten, zoals het benoemen van je behoefte aan verbinding, en te ervaren dat het veilig is dit uit te spreken. Zo word en in een sessie niet alleen patronen inzichtelijk gemaakt, maar wordt er ook ruimte gecreëerd om vanuit het nu te kiezen voor meer authenticiteit en contact, voor heling en groei. Bron en boekentip: Ontwikkelingstrauma helen, Laurence Heller
Soms is het moeilijk onder woorden te brengen waar je mee zit. Of je wilt niet herbeleven wat je zo geraakt heeft. Of je zit met trauma's uit een periode waarin je nog geen taal had. Dan is het fijn om een verwerkingsmethode te hebben die met het pre-verbale en pre-cognitieve deel van je hersenen werkt. Brainspotting werkt met dit onderbewuste deel van je brein om trauma's en andere diepgewortelde blokkades te verwerken en te helen. Brainspotting is een hersengebaseerde therapie die door dr. David Grand, trauma-expert, is ontwikkeld vanuit EMDR. Door middel van bepaalde oogposities wordt er verbinding gemaakt met het brein en het lichaam. Het klinkt misschien vreemd, maar door te kijken naar het puntje van een aanwijsstok, komen er processen op gang die helpen bij de verwerking van oud zeer en trauma's. Traumatische ervaringen zijn ervaringen die op dat moment niet verwerkt konden worden en die als het ware in een soort capsule in het brein bewaard worden om op een later moment te verwerken. Bij brainspotting kun je door de oogposities toegang krijgen tot die capsules. De verwerking is op onbewust niveau, gaat vaak in golven en kan bestaan uit tranen, boosheid, oogbewegingen, schokkerige bewegingen, een misselijk gevoel, gapen, etc. Hoe de verwerking zich uit, verschilt per persoon en per keer. De verwerking gaat na een sessie vaak nog door. Het mooie is dat we het niet hoeven te begrijpen en het niet kunnen sturen. Het limbische systeem neemt het van ons over en verwerkt alsnog wat vroeger niet verwerkt kon worden. De laatste jaren wordt er steeds meer onderzoek naar deze methode gedaan en komt er steeds meer erkenning voor. Mocht je interesse hebben een brainspotting sessie te ondergaan, laat het me weten.